بالانس چرخ خودرو یکی از کارهای مهمی است که در سرویس دورهای خودرو انجام میشود و به تعادل و عملکرد صحیح لاستیک کمک میکند. لاستیکهای نامتعادل، مشکلات زیادی برای خودرو بهوجود میآورند و تهدیدی برای ایمنی سرنشینان هستند. به همین خاطر بهمحض اینکه متوجه شدید چرخها بالانس نیستند، بهتر است خودرو را نزد متخصص ببرید. همراهمان بمانید؛ در این مطلب، اهمیت بالانس چرخ خودرو، انواع روشهای بالانس و علائمی را که نشان میدهند چرخها بالانس نیستند، بررسی میکنیم.
بالانس چرخ خودرو چیست؟
قبل از نصب لاستیکها روی خودرو، قطعات فلزی چسبی یا ضربهای کوچکی در نزدیکی لبههای چرخها تعبیه میشوند تا توزیع وزن تایر یکنواخت شود و هنگام چرخیدن، لرزش نداشته باشد. این فرآیند، بالانس لاستیک خودرو نامیده میشود. بالانس لاستیک تضمین میکند سواری نرم و آرام باشد و خودرو هنگام حرکت نلرزد.
پس از بالانس چرخ خودرو، تراز چرخ یا تراز تایر انجام میشود تا توزیع وزن خودرو روی چرخها بهدرستی انجام شود. این فرآیند باعث میشود که لاستیک به معنای واقعی کلمه، برای سفر جادهای ایمن و مطمئن باشد و خودرو بدون هیچگونه انحراف یا لرزشی حرکت کند.
چرا بالانس بودن چرخ خودرو مهم است؟
۱. سواری نرمتر
یکی از مزایای مهم بالانس چرخ، رانندگی نرمتر است؛ چراکه لاستیکهای نامتعادل میتوانند باعث لرزش خودرو شوند. این لرزشها در سرعتهای بالا، بهویژه سرعت بالای ۸۰ کیلومتر در ساعت، بیشتر میشوند. لرزش فرمان هنگام رانندگی در بزرگراه، نشانه بالانس نبودن لاستیکهاست.
۲. مصرف سوخت بیشتر
تعادل و بالانس مناسب لاستیکها بهطور مستقیم بر مصرف سوخت و عملکرد خودرو تأثیر دارد؛ چراکه لاستیکهای نامتعادل، اصطکاک غیرضروری بیشتری با سطح جاده دارند. این اصطکاک اضافی، باعث افزایش مصرف سوخت میشود.
۳. افزایش عمر لاستیکها
فرسایش و ساییدگی نامتوازن لاستیکها، اغلب بهعلت تعادل نداشتن و بالانس نبودن چرخها اتفاق میافتد. وقتی لاستیکها بالانس نباشند، لرزشهای بیشازحد و سایش ناهموار، باعث فرسودگی سریعتر برخی از قسمتهای لاستیک میشود. این موضوع میتواند به کاهش عمر مفید لاستیکها منجر شود.
۴. محافظت از سیستم تعلیق خودرو
رانندگی با خودرویی که لاستیکهایش متعادل و بالانس هستند، آسانتر است. همچنین، بالانس بودن چرخها باعث کاهش فشار بر روی سیستم تعلیق و سایر قطعات خودرو میشود.
۵. سواری ایمن
بالانس چرخها برای رانندگی ایمن ضروری است. لاستیکهای نامتعادل نمیتوانند بهصورت یکنواخت با سطح جاده تماس داشته باشند؛ درنتیجه، آج تایر در برخی نقاط بیشتر ساییده میشود. همین ساییدگی باعث لرزش خودرو میشود، تراکم لاستیک را در برخی نقاط کاهش میدهد و احتمال ترکیدن لاستیک را بالا میبرد.
علائم بالانس نبودن چرخ خودرو
بالانس نبودن چرخ خودرو میتواند علائم مختلفی داشته باشد؛ مثل:
۱. لرزش و فرمانناپذیری خودرو
یکی از علائم بالانس نبودن چرخها، لرزش فرمان در هنگام رانندگی است. البته دلایل لرزش فرمان بسیارند، اما معمولاً اگر در سرعت ۸۰ تا ۹۰ کیلومتربرساعت، فرمان خودرو میلرزد و در سرعت حدود ۹۰ تا ۹۵ کیلومتربرساعت این لرزش بدتر میشود و بعداً در سرعتهای بالاتر ناپدید میشود، یعنی چرخهای خودرو بالانس نیستند.
لاستیکها، تنها بخشی از خودرو هستند که با جاده تماس دارند. وزن خودرو باید بهطور مساوی بین هر چهار لاستیک توزیع شود. اگر چرخی بهدرستی بالانس نشده باشد، یک طرف چرخ وزن بیشتری را تحمل میکند و درنتیجه چرخ نامتقارن میچرخد و باعث میشود لرزش در سراسر ماشین احساس شود.
۲. دشواری هدایت خودرو
قبلتر گفتیم که چرخش ناهموار چرخها را میتوان با لرزش فرمان متوجه شد. لرزش فرمان میتواند مشکلساز باشد و بر توانایی شما در هدایت خودرو تأثیر مستقیم بگذارد.
۳. سایش ناهموار یا بیشازحد آج
یک راه ساده برای تشخیص نامتعادل بودن چرخهای خودرو، دیدن ساییدگیهای نامتقارن یا بیشازحد آج لاستیک است. آج لاستیکهایی که بالانس باشند، معمولا بهصورت یکنواخت در سراسر لاستیک فرسوده میشود. اگر فقط بخشی از آج لاستیکها ساییده شود و بقیه قسمتها نشانهای از ساییدگی نداشته باشند، یعنی چرخ بالانس نیست.
چطور ساییدگی غیریکنواخت لاستیک را تشخیص دهیم؟
روبهروی ماشین خود بایستید و به لاستیکها نگاه کنید؛ تمام سطح هر ۴ لاستیک باید با جاده در تماس باشد. اگر یک طرف کمی بالاتر از طرف دیگر به نظر برسد، چرخ بهدرستی بالانس نشده است. اگر با این شرایط رانندگی کنید، در حین حرکت خودرو لرزشهایی احساس میکنید و آج لاستیک بهسرعت فرسوده میشود.
۴. ایجاد صدا در قسمت چرخ و عملکرد نامناسب کمکفنرها
چرخش نامتوازن لاستیکهایی که بالانس نیستند، میتواند بر کمک فنرها و یاتاقان چرخها هم تأثیر منفی بگذارد.
یاتاقان کمک میکند که چرخش چرخهای خودرو با کمترین اصطکاک انجام شود. اگر چرخی بهدرستی بالانس نشده باشد، فشار زیادی به بلبرینگ چرخ وارد میشود و باعث میشود در هنگام رانندگی با سرعت بالا، صدایی از تایر بلند شود. همچنین ممکن است متوجه شوید که خودرو مثل قبل با فرمان قابل کنترل نیست.
کمک فنرها بخشی از سیستم تعلیق خودرو هستند که سواری را راحتتر و آرامتر میکند. اگر چرخها بالانس نباشند، کمک فنرها نمیتوانند آنطور که باید، مؤثر کار کنند و درنتیجه سواری نرم و آرام نخواهد بود.
۵. مصرف زیاد سوخت
چرخهایی که بهطور ناهموار میچرخند، به نیروی بیشتری برای چرخیدن نیاز دارند. به همین خاطر، مصرف سوخت در خودروهایی که چرخشان بالانس نیست، بیشتر است.